26 września

26 września jest 269. (w latach przestępnych 270.) dniem w kalendarzu gregoriańskim. Do końca roku pozostaje 96 dni.

[edytuj] Święta

• imieniny obchodzą: Amancjusz, Budziwoj, Cyprian, Dalmacjusz, Dalmacy, Damian, Euzebiusz, Justyna, Kalistrat, Kasper, Kosma, Lucja, Łękomir, Łucja, Majnard, Nil, Nila, Nilus i Teresa.
• Światowy Dzień Antykoncepcji^[1]
• UE – Europejski Dzień Języków^[2]
• NIA – Ogólnopolski Dzień Aptekarza obchodzony w dniu wspomnienia św. Kosmy i Damiana^[3]
• Jemen – Święto Rewolucji
• Wspomnienia i święta Kościoła katolickiego
  • św. Amancjusz
  • św. Kolman z Lann Elo
  • św. Euzebiusz
  • św. Kalistrat
  • św. Kosma, św. Damian i towarzysze
  • św. Nil z Rossano
  • św. Teresa Couderc
  • św. Wawrzyniec Ruiz i towarzysze
  • bł. Dalmacjusz
  • bł. Łucja

[edytuj] Wydarzenia w Polsce

Logo polskiej Wikipedii

Zobacz zbiór multimediów na Wikimedia Commons:
26 września

• 1629 – Altmark: Polska zawarła sześcioletni rozejm ze Szwecją.
• 1679 – Gdańsk: pożar zniszczył dom i obserwatorium Jana Heweliusza.
• 1878 – Została otwarta Wielka Synagoga w Warszawie.
• 1908 – Pod Bezdanami na Wileńszczyźnie, Józef Piłsudski z grupą bojowców z PPS dokonał napadu na rosyjski pociąg pocztowy.
• 1909 – odbył się pierwszy pokaz filmowy w kinie "Helios" w Szczecinie – obecnie kino Pionier, które otrzymało tytuł najstarszego kina na świecie i zostało w sierpniu 2005 wpisane do Księgi Rekordów Guinnessa.
• 1939 – Kampania wrześniowa: zakończyła się bitwa pod Tomaszowem Lubelskim.
• 1944 – 57. dzień powstania warszawskiego: ewakuacja obrońców Mokotowa.
• 1946 – Tymczasowy Rząd Jedności Narodowej Edwarda Osóbki-Morawskiego z dniem 6 września pozbawił obywatelstwa polskiego generała Władysława Andersa i 75 oficerów Polskich Sił Zbrojnych na Zachodzie.
• 1947 – Znacjonalizowano hotel Bristol.
• 1985 – Toruń: zatrzymano fizyków i techników, którzy prowadzili emisję opozycyjnych programów, nakładających się na program telewizyjny.
• 1991 – Został przedstawiony Sejmowi tzw. raport Rokity, przygotowany przez Sejmową Komisję Nadzwyczajną do Zbadania Działalności MSW.
• 1997 – Odbyła się premiera filmu Szczęśliwego Nowego Jorku.
• 2001 – Uruchomiono polską Wikipedię, wolną encyklopedię internetową.
• 2003 – Zamknięto ostatecznie Nupedię – prekursorkę Wikipedii.
• 2003 – Odbyła się premiera filmu Żurek.
• 2006 – Program Teraz my! telewizji TVN ujawnił taśmy z nagraniami rozmów posłanki Renaty Beger z posłami Adamem Lipińskim i Wojciechem Mojzesowiczem – początek afery taśmowej.

[edytuj] Wydarzenia na świecie

• 1143 – Celestyn II wybrany na papieża.
• 1212 – Cesarz niemiecki Fryderyk II wydał Złotą Bullę Sycylijską, w której nadał władcom Czech dziedziczny tytuł królewski.
• 1371 – Turcy Osmańscy pokonali koalicję bałkańskich chrześcijan w bitwie nad rzeką Maricą.
• 1580 – Złota Łania, flagowy okręt Francisa Drake'a, zawinęła do portu Plymouth, kończąc podróż dookoła świata.
• 1687 – Flota wenecka podczas bitwy z Turkami ostrzelała ateński Akropol, powodując eksplozję zgromadzonego tam prochu i zniszczenie wielu budowli.
• 1799 – II bitwa pod Zurychem: zwycięstwo Francuzów nad koalicją antyfrancuską.
• 1815 – Rosja, Austria i Prusy podpisały sojusz zwany Świętym Przymierzem.
• 1900 – Został zwodowany pancernik Potiomkin.
• 1907 – Nowa Zelandia oraz Nowa Fundlandia stały się brytyjskimi dominiami.
• 1936 – Nikołaj Jeżow został szefem NKWD.
• 1938 – Przeprowadzono częściową mobilizację we Francji i Wielka Brytanii.
• 1944 – II wojna światowa: w wyniku niepowodzenia operacji Market-Garden polskich i brytyjskich spadochroniarzy wycofano z okolic Arnhem.
• 1950 – Wojna koreańska: oddziały ONZ odzyskały Seul.
• 1960 – Fidel Castro wygłosił najdłuższe przemówienie w historii ONZ – 4 godz. i 29 minut.
• 1960 – John Fitzgerald Kennedy i Richard Nixon zmierzyli się w pierwszej telewizyjnej debacie przed wyborami prezydenckimi w USA.
• 1962 – Proklamowano Jemeńską Republikę Arabską.
• 1968 – Na łamach Prawdy ukazał się artykuł przedstawiający tzw. doktrynę Breżniewa.
• 1968 – RFN: powstała Niemiecka Partia Komunistyczna.
• 1969 – Wydano album Abbey Road grupy The Beatles.
• 1977 – Uruchomiono reaktor nr 1 w elektrowni atomowej w Czarnobylu.
• 1980 – Zamach bombowy na Oktoberfest spowodował śmierć 13 osób; rannych zostało 219 osób.
• 1981 – Odbył się pierwszy lot Boeinga 767.
• 1983 – Pułkownik Stanisław Pietrow prawdopodobnie zapobiegł wojnie nuklearnej, ignorując błędne wskazania radzieckiego systemu wczesnego ostrzegania o wystrzeleniu 5. rakiet amerykańskich.
• 1997 – Włochy: trzęsienie ziemi w Umbrii i Marche.
• 1998 – Powstał kanał muzyczny MTV Russia.
• 2005 – Irlandzka Armia Republikańska rozpoczęła zdawanie broni, realizując warunki porozumienia wielkopiątkowego.
• 2009 – Papież Benedykt XVI przybył z pielgrzymką do Republiki Czeskiej.

[edytuj] Urodzili się

• 1181 – Franciszek z Asyżu, święty, włoski duchowny katolicki, stygmatyk, założyciel franciszkanów (zm. 1226)
• 1329 – Anna Wittelsbach, królowa Niemiec i Czech, żona Karola IV Luksemburskiego (zm. 1353)
• 1754 – Joseph Proust, francuski chemik, (zm. 1826)
• 1790 – William Nassau, angielski prawnik, ekonomista, profesor Uniwersytetu Oksfordzkiego (zm. 1864)
• 1791 – Théodore Géricault, francuski malarz, grafik (zm. 1824)
• 1836 – Edward Likowski, polski duchowny katolicki, arcybiskup poznański, prymas Polski (zm. 1915)
• 1840 – Louis-Olivier Taillon, kanadyjski polityk, premier prowincji Quebec (zm. 1923)
• 1849 – Iwan Pawłow, rosyjski fizjolog, laureat Nagrody Nobla (zm. 1936)
• 1867 – Wacław Kloss, nauczyciel, dyrektor łódzkich szkół średnich, krajoznawca, organizator krajoznawstwa łódzkiego, podczas okupacji prowadził tajne nauczanie, (zm. 1943)
• 1867 – Józef Leśniewski, polski wojskowy, generał, minister spraw wojskowych (zm. 1921)
• 1869 – (lub 8 października) Komitas Wartabed, ormiański kompozytor (zm. 1935)
• 1870 – Chrystian X Glücksburg, król Danii (zm. 1947)
• 1874 – Lewis Hine, amerykański fotoreporter (zm. 1940)
• 1877 – Edmund Gwenn, brytyjski aktor (zm. 1959)
• 1878 – Kurt von Hammerstein-Equord, niemiecki generał III Rzeszy, szef sztabu Reichswehry (zm. 1943)
• 1879 – Tadeusz Michejda, polski lekarz, polityk, minister zdrowia (zm. 1956)
• 1886 – Archibald Vivian Hill, angielski fizjolog, laureat Nagrody Nobla (zm. 1977)
• 1887 – Antonio Moreno, hiszpański aktor (zm. 1967)
• 1888 – Thomas Stearns Eliot, brytyjski pisarz, laureat Nagrody Nobla (zm. 1965)
• 1889 – Martin Heidegger, niemiecki filozof (zm. 1976)
• 1890 – Brunon Antoni Nowakowski, pionier polskiej higieny i medycyny pracy, założyciel ŚAM.(zm. 1966)
• 1891 – Hans Reichenbach, niemiecki filozof, logik (zm. 1953)
• 1892 – Bronisław Szwalm, polski działacz turystyczny, krajoznawca (zm.1969)
• 1895 – George Raft, amerykański aktor (zm. 1980)
• 1895 – Jürgen Stroop, niemiecki działacz nazistowski, zbrodniarz wojenny (zm. 1952)
• 1896 – Marian Buczek, polski działacz komunistyczny (zm. 1939)
• 1897 – Paweł VI, papież (zm. 1978)
• 1898 – George Gershwin, amerykański kompozytor, pianista (zm. 1937)
• 1899 – Irena Dubiska, polska skrzypaczka, pedagog (zm. 1989)
• 1913 – Karol Semik , polski działacz spółdzielczy na Śląsku Cieszyńskim, żołnierz PSZ na Zachodzie (zm. 1964)
• 1914 – Achille Compagnoni, włoski alpinista i himalaista (zm. 2009)
• 1921 – Jan Pierzchała, polski pisarz, scenarzysta (zm. 2003)
• 1922 – Maksymilian Małkowiak, polski hokeista na trawie, olimpijczyk (zm. 2009)
• 1923 – Aleksandr Ałow, rosyjski reżyser filmowy (zm. 1983)
• 1923 – Stanisław Zaczyk, polski aktor (zm. 1985)
• 1924 – Alan Ball Sr., angielski piłkarz (zm. 1982)
• 1924 – Honorata Chróścielewska, polska pisarka (zm. 2007)
• 1925 – Marty Robbins, amerykański piosenkarz (zm. 1982)
• 1926 – Julie London, amerykańska piosenkarka, aktorka (zm. 2000)
• 1927 – Romano Mussolini, włoski pianista, malarz (zm. 2006)
• 1927 – Patrick O'Neal, amerykański aktor (zm. 1994)
• 1930 – Michele Giordano, włoski duchowny katolicki, kardynał, arcybiskup Neapolu
• 1932 – Kazimierz Błasiński, polski wioślarz, uczestnik Igrzysk Olimpijskich
• 1932 – Manmohan Singh, indyjski polityk, premier Indii
• 1932 – Clifton Williams, amerykański astronauta (zm. 1967)
• 1932 – Władimir Wojnowicz, rosyjski pisarz, malarz
• 1934 – Dick Heckstall-Smith, brytyjski muzyk zespołów: Graham Bond Organisation i Colosseum (zm. 2004)
• 1936 – Winnie Mandela, południowoafrykańska aktywistka
• 1937 – Walentin Pawłow, polityk radziecki, premier ZSRR (zm. 2003)
• 1939 – Wojciech Rudnicki, polski prawnik, polityk, minister zdrowia
• 1940 – Krzysztof Wróblewski, polski aktor
• 1941 – Salvatore Accardo, włoski skrzypek, dyrygent
• 1941 – Vadim Glowna, niemiecki aktor
• 1942 – Zbigniew Badeński, polski kontradmirał, szef sztabu Marynarkki Wojennej
• 1942 – Krzysztof Langda, polski operator filmów dokumentalnych
• 1944 – Jolanta Borusiewicz, polska piosenkarka
• 1945 – Bryan Ferry, brytyjski muzyk zespołu Roxy Music
• 1946 – Andrea Dworkin, amerykańska socjolog, publicystka, działaczka społeczna (zm. 2005)
• 1946 – Barbara Toruńczyk, polska publicystka, eseistka, historyk literatury
• 1946 – Ian Wallace, brytyjski perkusista, współpracował m.in. z King Crimson (zm. 2007)
• 1946 – Christine Todd Whitman, amerykańska polityk, gubernator New Jersey
• 1947 – Lynn Anderson, amerykańska piosenkarka
• 1948 – Olivia Newton-John, australijska aktorka, piosenkarka
• 1948 – Vladimír Remek, czechosłowacki kosmonauta
• 1949 – Clodoaldo, brazylijski piłkarz, reprezentant Brazylii, mistrz świata
• 1950 – Mieczysław Chudzik, polski polityk, starosta częstochowski
• 1951 – Stuart Tosh, szkocki muzyk zespołu Camel
• 1952 – Katarzyna Ejmont, polska aktorka
• 1952 – Bogdan Słomiński, polski aktor
• 1953 – Adam Daraż, polski polityk, senator RP (zm. 2008)
• 1953 – Krzysztof Michałkiewicz, polski socjolog, polityk, minister pracy i polityki społecznej
• 1954 – Łukasz Słuszkiewicz, polski reżyser, scenarzysta filmów animowanych
• 1955 – Carlene Carter, amerykańska piosenkarka
• 1955 – Wit Dąbal, polski operator filmowy
• 1956 – Linda Hamilton, amerykańska aktorka
• 1957 – Klaus Augenthaler, niemiecki piłkarz, trener piłkarski, reprezentant Niemiec, mistrz świata
• 1958 – Robert Kagan, amerykański publicysta
• 1959 – Ilja Kormilcew, rosyjski poeta, publicysta, tłumacz (zm. 2007)
• 1960 – Etel Szyc, polska aktorka
• 1960 – Rif Saitgariejew, rosyjski żużlowiec (zm. 1996)
• 1961 – Cindy Herron, amerykańska wokalistka zespołu En Vogue
• 1962 – Melissa Sue Anderson, amerykańska aktorka
• 1962 – Mark Haddon, brytyjski pisarz
• 1963 – Lysette Anthony, angielska aktorka
• 1964 – Hanna Chojnacka, polska aktorka
• 1967 – Shannon Hoon, amerykański wokalista zespołu Blind Melon (zm. 1995)
• 1968 – James Caviezel, amerykański aktor
• 1969 – Iwona Piela, polska twórczyni tubalnej teorii penalizacji behawiorów aspołecznych
• 1970 – Sheri Moon, amerykańska aktorka
• 1970 – Klaudiusz Sevkovic, polski prezenter telewizyjny, uczestnik Big Brothera
• 1972 – Robert Amirian, polski kompozytor, piosenkarz
• 1972 – Sybilla Rostek, polska aktorka
• 1972 – Shawn Stockman, amerykański wokalista zespołu Boyz II Men
• 1974 – Gary Hall, amerykański pływak, mistrz olimpijski
• 1974 – Ewa Wieleżyńska, polska tłumaczka
• 1976 – Michael Ballack, niemiecki piłkarz, reprezentant Niemiec
• 1980 – Patrick Friesacher, austriacki kierowca wyścigowy Formuły 1
• 1980 – Krzysztof Gajtkowski, polski piłkarz
• 1980 – Robert Kolendowicz, polski piłkarz, reprezentant Polski
• 1980 – Daniel Sedin, szwedzki hokeista, reprezentant Szwecji, mistrz olimpijski
• 1980 – Henrik Sedin, szwedzki hokeista, reprezentant Szwecji, mistrz olimpijski
• 1981 – Collien Fernandes, niemiecka prezenterka telewizyjna, aktorka
• 1981 – Christina Milian, amerykańska piosenkarka
• 1981 – Serena Williams, amerykańska tenisistka, mistrzyni olimpijska, zdobywczyni Wielkiego Szlema
• 1981 – Paweł Wolak, polski bokser
• 1983 – Ricardo Quaresma, portugalski piłkarz, reprezentant Portugalii
• 1984 – Keisha Buchanan, brytyjska wokalistka zespołu Sugababes
• 1985 – Lenna Kuurmaa, estońska wokalistka zespołu Vanilla Ninja
• 1985 – Matt Pokora, francuski wokalista
• 1986 – Ashley Leggat, kanadyjska aktorka
• 1988 – Kiira Korpi, fińska łyżwiarka figurowa

[edytuj] Zmarli

•   611 – Colman z Lann Elo, irlandzki święty (ur. 555)
• 1023 – Godfryd II Bezdzietny, książę Dolnej Lotaryngii (ur. ok. 965)
• 1425 – Zofia Bawarska, królowa Niemiec i Czech, żona Wacława IV Luksemburskiego (ur. 1376)
• 1468 – Juan Torquemada, hiszpański duchowny katolicki, kardynał, dominikanin (ur. 1388)
• 1620 – Tàichāng, cesarz Chin (ur. 1582)
• 1764 – Benito Jerónimo Feijóo e Montenegro, hiszpański mnich, filozof (ur. 1676)
• 1802 – Jurij Vega, baron, słoweński matematyk, fizyk (ur. 1754)
• 1820 – Daniel Boone, amerykański myśliwy, pionier kolonizacji (ur. 1734)
• 1826 – Alexander Gordon Laing, brytyjski podróżnik, badacz Afryki Zachodniej (ur. 1793)
• 1860 – Miłosz Obrenowić, książę Serbii (ur. 1780)
• 1867 – James Ferguson, amerykański astronom (ur. 1797)
• 1868 – August Ferdinand Möbius, niemiecki matematyk, astronom (ur. 1790)
• 1877 – Hermann Grassman, niemiecki polihistor (ur. 1809)
• 1885 – Teresa Couderc, święta, francuska zakonnica (ur. 1805)
• 1902 – Levi Strauss, amerykański producent odzieży (ur. 1829)
• 1904 – Lafcadio Hearn, irlandzki pisarz (ur. 1850)
• 1914 – August Macke, niemiecki malarz (ur. 1887)
• 1921 – Edward Leszczyński, polski poeta, krytyk literacki (ur. 1880)
• 1932 – Pierre Degeyter, francuski kompozytor pochodzenia belgijskiego, autor muzyki do Międzynarodówki (ur. 1848)
• 1934 – Antoni Różański, polski aktor (ur. 1860)
• 1937 – Bessie Smith, amerykańska wokalistka bluesowa (ur. 1894)
• 1939 – Michalina Łaska, polska aktorka, tancerka (ur. 1868)
• 1939 – Franciszek Maklakiewicz, polski kompozytor (ur. 1915)
• 1939 – Marian Palewicz, polski śpiewak, aktor (ur. 1881)
• 1940 – Walter Benjamin, niemiecki filozof, teolog (ur. 1892)
• 1943 – Zygmunt Brynk, polski kontradmirał, uczestnik wojny rosyjsko-japońskiej i I wojny światowej (ur. 1872)
• 1944 – polegli w powstaniu warszawskim:
  • Ewa Matuszewska, polska sanitariuszka, żołnierz AK, uczestniczka powstania warszawskiego (ur. 1919)
  • Wacław Ponikowski, polski ekonomista, profesor Politechniki Lwowskiej (ur. 1884)
  • Zbigniew Roguski, polski żołnierz AK, podporucznik, uczestnik powstania warszawskiego (ur. 1919)
• 1945 – Béla Bartók, węgierski kompozytor, pianista (ur. 1881)
• 1947 – Hugh Lofting, brytyjski pisarz (ur. 1886)
• 1951 – Hans Cloos, niemiecki geolog, profesor Uniwersytetu Wrocławskiego (ur. 1885)
• 1954 – Ellen Roosevelt, amerykańska tenisistka, mistrzyni US Open (ur. 1868)
• 1956 – Lucien Febvre, francuski historyk (ur. 1878)
• 1958 – Kazimierz Nitsch, polski językoznawca, slawista (ur. 1874)
• 1968 – Daniel Johnson, kanadyjski polityk, premier prowincji Quebec (ur. 1915)
• 1968 – Władysław Kędra, polski pianista, laureat Konkursu Chopinowskiego (ur. 1918)
• 1972 – Marek Czerny, polski żużlowiec (ur. 1951)
• 1973 – Anna Magnani, włoska aktorka (ur. 1908)
• 1976 – Lavoslav Ružička, chorwacki chemik, laureat Nagrody Nobla (ur. 1887)
• 1978 – Jan Parandowski, polski pisarz, tłumacz (ur. 1895)
• 1978 – Manne Siegbahn, szwedzki fizyk, laureat Nagrody Nobla (ur. 1886)
• 1979 – John Cromwell, amerykański reżyser filmowy (ur. 1887)
• 1979 – Arthur Hunnicutt, amerykański aktor (ur. 1910)
• 1980 – Roman Nowak, polski polityk, członek Rady Państwa (ur. 1900)
• 1983 – Tino Rossi, francuski piosenkarz, aktor (ur. 1907)
• 1983 – Aleksander Rymkiewicz, polski poeta (ur. 1913)
• 1986 – Desmond Brian Hurst, irlandzki reżyser filmowy (ur. 1900)
• 1987 – Zbigniew Kawiecki, polski aktor (ur. 1935)
• 1988 – Janina Warnecka, polska aktorka (ur. 1907)
• 1988 – Branko Zebec, chorwacki piłkarz, reprezentant Jugosławii (ur. 1929)
• 1990 – Alberto Moravia, włoski pisarz (ur. 1907)
• 1991 – Jerzy Afanasjew, polski poeta, satyryk, reżyser filmowy i teatralny (ur. 1932)
• 1991 – Marta Aluchna-Emelianow, polska pisarka (ur. 1906)
• 1993 – Kazimierz Zieliński, polski aktor (ur. 1924)
• 1996 – Paweł Sudopłatow, rosyjski generał NKWD (ur. 1907)
• 1996 – Sir Geoffrey Wilkinson, brytyjski chemik, laureat Nagrody Nobla (ur. 1921)
• 1998 – Betty Carter, amerykańska wokalistka jazzowa (ur. 1929)
• 2000 – Baden Powell, brazylijski gitarzysta (ur. 1937)
• 2003 – Olle Anderberg, szwedzki zapaśnik, dwukrotny medalista olimpijski (ur. 1919)
• 2003 – Robert Palmer, brytyjski piosenkarz (ur. 1949)
• 2004 – Einar Foerde, norweski polityk, minister (ur. 1943)
• 2006 – Andrzej Siciński, polski socjolog, polityk, minister kultury i sztuki (ur. 1924)
• 2006 – Iva Toguri, amerykańska spikerka radiowa pochodzenia japońskiego (ur. 1916)
• 2007 – Augustyn Chadam, polski duchowny katolicki, bernardyn (ur. 1916)
• 2007 – Erich Habitzl, austriacki piłkarz, reprezentant Austrii (ur. 1923)
• 2008 – Géza Kalocsay, węgierski piłkarz, trener piłkarski, reprezentant Czechosłowacji i Węgier (ur. 1913)
• 2008 – Jan Mazur, polski duchowny katolicki, biskup siedlecki (ur. 1920)
• 2008 – Paul Newman, amerykański aktor, reżyser filmowy, laureat Oscara (ur. 1925)
• 2009 – Zygmunt Chychła, polski bokser, mistrz Europy, mistrz olimpijski (ur. 1926)

Przypisy